SAĞLAM OL- Gəncliyin ürək problemi

Səhiyyə

870

SAĞLAM OL- Gəncliyin ürək problemiSAĞLAM OL- Gəncliyin ürək problemi
SAĞLAM OL- Gəncliyin ürək problemi
SAĞLAM OL- Gəncliyin ürək problemiSAĞLAM OL- Gəncliyin ürək problemi
SAĞLAM OL- Gəncliyin ürək problemi
SAĞLAM OL- Gəncliyin ürək problemi
SAĞLAM OL- Gəncliyin ürək problemiSAĞLAM OL- Gəncliyin ürək problemiDünyada 7 milyondan çox insan ürək xəstəliyindən əziyyət çəkir.Onların 60 faizi müxtəlif yaş qrupuna daxil olan insanlar olsa da 40 faizi məhz elə gənclərdir.Ürək xəstəliyinin əksəriyyəti ölümlə nəticələnirş.araşdıralara əsasən hər il4 min insan müxtəlif ürəkxəstəliklərindən dünyasını dəyişir.
Ölkəmizdə eürək xəstəliklərindən əziyyət çəkənlərn saylı kifayət qədərdir.Ürək xəstələri arasında gənclərüstünlük trəşkil edirlər.Onlar arasında ən çoxürəyn işemik xəstəliyinə təsadüf edilir.Həkim-Kardioloq Rəna Eyvazovanın sözlərinə görə bu xəstəlik ürəyin qan dövranının pozulması nəticəsində əmələ gəlir.
"Pozulma zamanı ürəkdə çatışmazlıq baş verir miokardinin (ürək əzələsinin) qana ehtiyacı lazımı dərəcədə ödənilmir və o işemiyaya (qansızlığa) məruz qalır.Gənclərdə bu xəstəliyin əmələ gəlməsi tütün məhsullarından istifadə zamanı alkoqilz yüksək kalorili qida gərgin zehni və fiziki iş ailədə vəcəmiyyətdə konfiliktlər stress səbəb olur.Ürəyin işemik xəstəliyi kəskin və xroniki formada ola bilər.Kəskin formaya mikroinfarkt ağır stenokardiya və qəflət ölümlə nəticələnən xəstəliklərə aid edilir.
Xroniki forma isə vaxtaşırı və ağırlaşmasız keçən stenokardiya tutumları ilə müşahidə oolunur".Ürəyin işemik xəstəliyinin dörd əsas forması var.Bunlar stenokardiya mikroard infarktı keçid və ağrısız formaladır.Stenokardiya və ya döş inağı forması ürək qan dövranının qısa müddətli çatışmazlığı nəticəsində baş verir.Bu döş sümüyü arxasında ağrıtutumaları ilə müşahidə olunur.Həkim-kardeoloqun dediyinə görə bu xəstəlikdə skerozlaşan(qalınlaşan) damarların daralması nəticəsində ürəyin qana olan tələbatı lazımınca ödənmədiyindəm stenokardi tutmalar baş verir.zBu tutmaların əmələ gəlməsinin digər səbəb isə damar çatışmazlığı nəticəsində ürəyin qidalanmasının pozulmasıdır.
"Stenkordiya gənclərdə əsasən gərginlik zamanı meydana gəlir.Xəstəliyin özü dəgərginlik və sakitlik formalarına ayrılır.Gərginlikstenkordiyasında xəstə hərəkətdə olan
Ürək xəstəliyinin əlamətləri
Son illər bütün dünyada, o cümlədən Azərbaycanda ürək xəstəliklərindən əziyyət çəkən və ölənlərin sayı sürətlə artır. Ən təhlükəlisi isə bu xəstəliyin cavanlaşmasıdır. Əgər əvvəllər ürək-damar xəstəliyi üçün qorxulu yaş həddi 55-60 arası idisə, indi bu rəqəm xeyli aşağı düşüb.

Ürək cərrahı Kamran Musayevin sözlərinə görə, gənc yaşda bu xəstəliyin ortaya çıxmasının ən önəmli səbəbləridən biri irsiyyət faktorudur. Ailəsində qəfil ölüm olan, ciddi piylənməsi, hipertoniya - qan təzyiqi və şəkər xəstəliyi olan insanlar, gənc yaşlarda ciddi şəkildə siqaret və digər tütün məmulatlarından istifadə edən insanlar risq qrupundadır: “Bunlar mütləq gənc yaşlarında kardioloqa getməlidir. Bu gün dünyanın hər yerində, bizim respublikamızda da bu hallar olanda, bu xəstələrin çox böyük hissəsi ilk bir saat içində itirilir və biz həkimlər olaraq o xəstələrin həyatını qurtara bilmirik”.

Həkim ürək xəstəliklərindən əziyyət çəkənlərin sayının çoxalmasını sosial faktorlarla, ətraf mühit, ekoloji amillər və son illər artan psixo-emosional gərginliklə birbaşa əlaqəli olduğunu qeyd edib. Ürək-qan-damar xəstəliklərinə ürəyin işemiyası, hipertoniya, ateroskleroz, ürək qüsurları və sair daxildir. Bunlardan ən geniş yayılanı isə ürəyin işemik xəstəliyidir ki, bu da qəfil ölüm, Miokard infarktı, ürək ritminin pozulması, ürək çatışmazlığı kimi özünü göstərir. Xəstəlik əvvəlcə döş sümüyü arxasında, ürək nahiyəsində ağrılarla özünü biruzə verir. Bəzən başqa əlamətlərlə də üzə çıxır.

“İnfarkt xəstəliyi əslində ürəyin işemik xəstəliyinin təzahürlərindən biridir. Ürəyin işemik xəstəliyi bu gün səhiyyənin, tibbin dünyadakı inkişafına baxmayraq bütün dünyada ölümə və əlilliyə səbəb olan xəstəliklər arasında birinci sıradıdar. Bu xəstəliyin əlamətləri müxtəlif cür olur. Bəzi xəstələrdə çox sadə ağrı şəklində olur. Və onu da qeyd edim ki, ürək ağrısı çox vaxt solda, sol döşü üstündə olan ağrı deyil. Klassik, tipik ürək ağrısı ortada sinədə sinə sümüyünün arxasında yandırıcı, sıxıcı tərzində olan ağrıdır”, - deyə həkim vurğulayıb.

Tutma şəklində ağrılar, ağrıların sol qola, sol kürək və boyun nahiyəsinə vurması, eləcə də tərləmə, baş gicəllənməsi kimi hallar da ürək xəstəliklərinin ilk simptomları sayılır. Ürək xəstəliklərində dodaqların ətrafı, göz dibi və barmaqların ucunda bir qədər göyümtüllük olur. Bu da onunla bağlıdır ki, ürək zəif olduqda, həmin hissələrdə qan lazımi qədər oksigenlə təmin olunmur.

Ağır ürək çatışmazlığında isə xəstənin qarın boşluğuna maye toplanır, aşağı ətraflarda isə şişkinlik əmələ gəlir.

Cərrah Kamran Musayev ilkin mərhələdə xəstəliyin qarşısı alınmasa, bunun daha ağır nəticələrə səbəb ola biləcəyini deyir. Çünki infarkt xəstəliyi ürəyin oksigenlə lazımi qədər qidalanmaması nəticəsində yaranır. Tac damarlar 75 faiz daralır və ölüm riski artır. İnfarkta məruz qalan insana təbii ki, təcili tibbi yardım lazımdır. Ancaq həkimlər gələnə qədər ümumi yardım tədbirləri görülə bilər: “Bu gün təcili yardım stansiyaların həkimlərinin hamısı kəskin miokardın infarktına necə müdaxilə olunacağını bilir. Onlarda o müdaxiləni edə biləcək maddi texniki təchizat da var. Əgər infarkt keçirən bir insana siz vaxtında bir aspirin çeynədə bilsəniz, bu, ölümləri 25-30 faiz azaltmağı deməkdir”.

Dünyada insanların 60 faizi məhz ürəklə bağlı xəstəliklərdən həyatını itirir. Statistik göstəricilər bu xəstəliklərdən ölənlərin sayının ildən-ilə artdığını və daha cavan yaş həddinə keçdiyini təsdiqləyir. Çalışın ki, sağlamlığınızın, xüsusən də ürəyinizin qeydinə qalın.
Enşteyn anomaliyası nadir anadangəlmə ürək qüsuru, üçtaylı qapaq anomaliyası, rastgəlmə tezliyi digər anadangəlmə ürək qüsurları ilə müqayisədə 1%-dir. İlk dəfə 1866 cı ildə patoloqanatom Ebşteyn tərəfindən izahı verilmişdir.

Bu zaman üçtaylı qapağın arxa və arakəsmə qapaqcığı müxtəlif dərəcədə aşağı sürüşmüş ya düşmüş olaraq mədəcik divarına pərçimlənmiş və sağ mədəciyin proksimal hissəsi nazik, məməyəbənzər əzələ və xordalar deformasiyalaşmış olur. Çox vaxt dartılmış açıq qalmış oval dəlik vasitəsi ilə qulaqcıqlarla rabitədə olur.
Sağ mədəciyin funkional həcmi azalır. Bundan başqa çox vaxt üçtaylı qapaq requrqitasiyası qeyd olunur. Nəticə etbarilə sağ qulaqcığın ölçüləri böyümüş olur. Açıq qalmış oval dəlik vasitəsi ilə venoz qan sağ qulaqcıqdan sol qulaqcığa axın edərək arteriyal qanla qarışmış olur. Bu da arteriyal qanda oksigenin miqdarını aşağı salmış olur. Getdikcə ürək çatmamazlığının dərinləşməsi ölümlə nəticələnir. Bu qüsur çox vaxt ritm pozğunluqları ilə mşaiyət olunur. Xəstələrin 30% -i erkən uşaq yaşlarında tələf olurlar. 50 yaşına kimi yalnız 5% -i sağ qalmış olur.
Ebşteyn anomaliyası dəri və görünən selikli qişaların sianozu (göyərməsi), Əl dırnaqlarının "saat şüşəsinə" bənzəməsi, sağ mədəcik çatışmazlığı fonunda fiziki iş zamanı tənginəfəslik, ürəkdöyünmə kimi kliniki əlamət və simptomlara malikdir. İlk əvvəl yenidoğulmuş uşaqda sianoz əlamətləri ola bilir. Bir qədər böyük yaşlı pasientlərdə sianozla yanaşı baraban çubuğunu xatırladan barmaqlar əlaməti də meydana çıxmış olur. Bəzi hallarda qulaqcıqlararası çəpərdəki oval dəlik qapalı olduqda sianoz olmay bilər. Qaraciyərin ölçüləri böyüyür, vidaci venalar üzərində pilsasiya qeyd olunur. Auskultasiyada üçtaylı qapaq çatmamazlığına müvafiq sistolik küy eşidilir. Bəzən sistolik küy diostolik küylə növbələşir ki, bu da üçtaylı qapağın stenozuna-daralmasına işarədir. Bu zaman üçtaylı qapağın çatmamazlığı və stenozu (daralması) kombinəolunmuş şəkildə olur.
Döş qəfəsinin rentgen müayinəsi: ürəyin ölçüləri xüsusən də sağ qulaqcıq böyümüş olur.
EKQ müayinəsi: sağ qulaqcığın hipertrafiyası, P-R intervalının uzanması, sağ mədəcik üzrə keçiriciliyin ləngiməsi və His dəstəsinin sağ ayaqcığının blokadası. Təxminən 10% hallarda qabaqcadan oyanıqlıq fenomeni və ya Volf-Parkinson-Uayt sindromu qeyd olunur.
Exokardioqrafiya: üçtaylı qapağın qapanması ləngiyir, qapağın anatomik qurluşunun özəlliyi və qüsurluluğu dəqiqliklə təyin edilir.
Ürəyin kateterizasiyası müayinəsi: nəzərə alsaq ki, Ebşteyn anomaliyalı ürək ritm pozğunluğuna çox həssasdır bu invaziv prosedura ehtiyatla həyata keçirilməlidir. Rəngli dopler exokardioqrafiya müayinəsi informativ olduğundan çox vaxt ürəyin kateterizasiyası kimi invaziv müayinə metodlarına ehtiyac duyulmur.
Medikamentoz müalicə əsasən, ürək çatışmamazlığına, ritm pozğunluqlarına, sianoza qarşı və endokardit profilaktikası istiqamətində aparılır. Cərahi müdaxilə ilə müalicə üçtaylı qapağın rekonstruksiyası və oval dəliyin bağlanmasından ibarətdir. Əməliyyat açıq ürəkdə süni qan dövranı şəraitində aparılır.
Robert C. Schlant, M.D., R. Wayne Alexander, M.D., Ph.D., Hurt`s The Heart, Eighth Edition, New York St. Luis San Francisco Auckland Bogota, Caracas, Lisbon, London, Madrid, Mexico City, Milan, Montreal, New Delhi, San Juan, Singapore, Sydney, Tokyo Toronto.
əmələ gəlməsinə əsasən ürək damarlarının aterosklerozu (daralması) səbəb olur.
Ateroskleroza uğramıştac damaerların uzunmüddətli spazmı ürək əzələsinin həmin hissəsinin qansızlaşmışvə çürüməsinə aparıb çıxarır.Miokard infarktına kişilərdə daha çox rastgəlinir.
Rəna Eyvazova oturaq həyat və fəaliyyət tərzi keçirdiklərdə infarkt ehtiomalının lap çox olduğunu söyləyir:
Alimlərin araşdırmalarına görə gənclərdə üerək xəstəlikləruinin yaramnasına səbəb olan amillər sırasında internet birinci yerdə durur.Həkimlərin sözlərinə görə infarkt keçirmiş 50 yaşı olan bir insanın tez sağalma ehtimalı böyükdür. ancaq gənc yaşda infarkt ölümlə nəticələnir.
"hazırda bir çoxlarının işi oturaqdır.
Hər gün idman etmək hərəkətdə olmaq tək ürək damarlarının işini yaxşılaşdırır.Otuyraq həyat tərzi ürəyin piylənməısinə gətirib çıxarır.Bu gün gənclər arasında rast gəlinən xəstəliklərdən biri də ürəyin sol mədəcik infarkdır.İnfarkt başlama prosesi və əlamətləri baxıməndan anginoz astmatk və abdominal formalara ayrılır. Bunun ən tipik forması anginozdur.Bu dəhşəıtli ağrılarla müşahidə olunur.Ağrı sıxıcı göynədici olur.sol qola və kürəkarası zonalara vurur.
Bu zaman həkim müdaxiləsi olmazsa ürək dayana blər.astmatik formada olan xəstələrdə başgicəllənmə ürəkbulanma halları olur. Hərdən fikirləşirlər ki sadecə yaşlılar ürəkdən şikayətləbnə bilər.Buna görə də gənc bir qızın və ya oğlanın ürəyindən şikayət etməsinə valideynlər əhəmiyyət vermirlər.Bu da ürək damarlarında qüsurların daha da çoxalmasıbna səbəb olur.Onlar builməlidirlər ki bu halların hamısı ömrü qısaldır".
Ürək xəstəliyinin geniş yayılan miokardik forması isə ürək əzələsinin iltihabı nəticəsində ortaya çıxır.Onunyaranmasında müxtəlif amillər- zəhərlənmə mikrob allergiyalar əsas rol
oynayır. Xəstə daha çox tənginəfəslikdən şikayətlənir.
Dəri örtüyü solğunlaşır hərarət yüksəlir bədənin bəzi hissələrində şişkinlik müşahidə olunur.Xəstə tez-tez ağırlaşır özünü pis hiss edir Orqanizmin hərarəti gah artır gah da azalır. Boyun venaları şişir ürək kütlüyünün hüdudları böyüyür.
Ürək qüsurları
Ürək xəstəliklərinin tez-tez təsadüf edilən formalarından biri də ürək qüsurlarıdır. Həkim-kardeoloqun sözlərinə görə qüsurlar müxtəlif amillərin təsirndən ürək qapaqları və
arakəsmələrinin zədələnməsi
nəticəsində əmələ gəlir:"Ürək qüsurları anadangəlmə və qazanılmış olur. Qazanılmış qüsurlar revmatizmdən və miokarddan sonra yaranır.Ürəkqüsurlarından biri də ürək qapaqlarının çatışmazlığıdır.Ürək qapağının biri olmadıqda buna "sadə" ikisi çatışmadıqda "mürrəkkəb" eyni zamandabir neçəsi çatışmadıqda və daralması olanda buna "kombinə edilmiş" qüsurlar deyilir. Qazanılmış qüsurların müalicəsi nəticə verir.Anadangəlmə qüsurların (parok) müalicəsi isə mümkünsüzdür.
Bunu əməliyyat vəsaitlə aradan qaldırmaq mümkündür" Ürək xəstəliyinə hava dəyişikliyi də təsir edir: "Ürək xəstələri nə çox yyaz və payız mövsümündə əziyyət çəkirlər. Bu vaxt obnların daha çox təzyiqdən şikayətləri olur.Təzyiq gah düşür gah da qalxır"
Ev şəraitində özünüzü müalicə edin
Ev şəraitndə qidanıza diqqət edərək ürəyinizi daima sağlam saxlaya bilərsiniz. Müxtəlif hallarda baş verən ürək narahatlıqlarının qarşısını almaq üçün:
Ürək-damar çatışmazlığı halında bal və ya zirinc
şərbətindən istifadə etmək yaxşıdır. Bunun üçün zirincə su şəkər tozu qatı şərbət bişirin.Gün ərzində 30 -150 qram qəbul edin.almaq üçün:
Ürək-damar çatışmazlığı halında bal və ya zirinc
şərbətindən istifadə etmək yaxşıdır. Bunun üçün zirincə su şəkər tozu qatı şərbət bişirin.Gün ərzində 30 -150 qram qəbul edin.
Ürək zəifliyi zamanı çox çay içmək olmaz.Çay əvəzinə ayran və ya qızılgül suyundan istifadə edin.
Üryəyi xəstə olanlar çay əvəzinə pişikotu və sümürgən çiçəyini dəmləyib içsələr yaxşı olar.10 qram pişikotu kökünü 0,5 litr suda dəmləyib gündə 3 dəfə hər dəfə 1 qaşıq olmaqla için Eyni zamanda meyvə şirəsi (alma heyva və üzüm şirəsi) ürək üçün faydalıdır.
Cirə yemək tənginəfəsliyinqarşısını alır. Onu süsən kökü iləqaynadıb içmək faydalıdır.Həmçinin tənginəfəsliyik üçün quru əncir şirəsindən heyva suyundan və ilıq halda olan üzüm sirkləsindən istifadə etmək yaxşıdır.
Ürəkgetməsi olanlara süsən iyləmək məsləhət görülür.Turşnarın suyunu çıxarıb yarısı qədər şəkər tozu əlavə edib için.
Ürək üçün faydalı olan türkəçarələrdən biri də şirn badam yağı içməkdir.
Ürək üçün sınanmış dərmanlardsan biri də heyvadır.Heyvanın qabığını soyub içini təmizləyəndən sonra onu əzib suyyunu çıxarıb süzün bir gecə saxlayıb sonra isə onu bal və şəkər qatıb istifadə edirlər.
İnsan özü-özüylə danışırsa...

Adətən biz özü-özüylə danışan insana ən azından qəribə insan kimi baxırıq.
Lakim Amerika alimləri yeni araşdırmalar zamanı aşkar ediblər ki, bu vərdiş yüksək intellektdən xəbər verir və həmçinin stress və depressiyadan yaxa qurtarmağa kömək edir.
Medicinform.net xəbər verir ki, bunu Miçiqan Universiteti (ABŞ) alimləri 2 müstəqil eksperiment keçirdikdən sonra aşkar ediblər.
Eksperimentlər zamanı alimlər iştirakçılara hər hansı stresli vəziyyəti özü-özüylə danışmaqla müzakirə etməyi təklif ediblər. Nəticədə məlum olub ki, bu üsul emosiyaları tənzimləməyə, stresdən azad olmağa kömək edir.
Psixoloqlar bu üsulu tez-tez həyacan və streslərlə üzləşən insanlara tətbiq etməyi tövsiyə edirlər.